2023-09-22

《大學》【白話字拼音】

《 禮(léi) 記(kì) .() 大(tāi) 學(ha̍k) 》

大(tāi) 學(ha̍k) 之(chi) 道(tō) , 在(chāi) 明(bêng) 明(bêng) 德(tek) , 在(chāi) 親(chhin) 民(bîn) , 在(chāi) 止(chí) 於( i) 至(chì) 善(sīan) 。 知(ti) 止(chí) 而(jî) 後(hō͘) 有( íu) 定(tēng) , 定(tēng) 而(jî) 後(hō͘) 能(lêng) 靜(chēng) , 靜(chēng) 而(jî) 後(hō͘) 能(lêng) 安( an) , 安( an) 而(jî) 後(hō͘) 能(lêng) 慮(lī) , 慮(lī) 而(jî) 後(hō͘) 能(lêng) 得(tek) 。 物(bu̍t) 有( íu) 本(pún) 末(bo̍at) , 事(sū) 有( íu) 終(chiong) 始(sí) , 知(ti) 所(séi) 先(sian) 後(hō͘) , 則(chek) 近(kīn) 道(tō) 矣( ì) 。 古(kó͘) 之(chi) 欲( i̍ok) 明(bêng) 明(bêng) 德(tek) 於( i) 天(thian) 下(hēe) 者(chía) , 先(sian) 治(tī) 其(kî) 國(kok) ; 欲( i̍ok) 治(tī) 其(kî) 國(kok) 者(chía) , 先(sian) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) ; 欲( i̍ok) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) 者(chía) , 先(sian) 脩(siu) 其(kî) 身(sin) ; 欲( i̍ok) 脩(siu) 其(kî) 身(sin) 者(chía) , 先(sian) 正(cheng) 其(kî) 心(sim) ; 欲( i̍ok) 正(cheng) 其(kî) 心(sim) 者(chía) , 先(sian) 誠(sêng) 其(kî) 意( ì) ; 欲( i̍ok) 誠(sêng) 其(kî) 意( ì) 者(chía) , 先(sian) 致(tì) 其(kî) 知(ti) , 致(tì) 知(ti) 在(chāi) 格(kek) 物(bu̍t) 。 物(bu̍t) 格(kek) 而(jî) 後(hō͘) 知(ti) 至(chì) , 知(ti) 至(chì) 而(jî) 後(hō͘) 意( ì) 誠(sêng) , 意( ì) 誠(sêng) 而(jî) 後(hō͘) 心(sim) 正(cheng) , 心(sim) 正(cheng) 而(jî) 後(hō͘) 身(sin) 脩(siu) , 身(sin) 脩(siu) 而(jî) 後(hō͘) 家(kee) 齊(chêi) , 家(kee) 齊(chêi) 而(jî) 後(hō͘) 國(kok) 治(tī) , 國(kok) 治(tī) 而(jî) 後(hō͘) 天(thian) 下(hēe) 平(pêng) 。 自(chū) 天(thian) 子(chú) 以( í) 至(chì) 於( i) 庶(sì) 人(jîn) , 壹( it) 是(sī) 皆(kai) 以( í) 脩(siu) 身(sin) 爲( ûi) 本(pún) 。 其(kî) 本(pún) 亂(loān) 而(jî) 末(bo̍at) 治(tī) 者(chía) 否(híu) 矣( ì) , 其(kî) 所(séi) 厚(hō͘) 者(chía) 薄(po̍k) , 而(jî) 其(kî) 所(séi) 薄(po̍k) 者(chía) 厚(hō͘) , 未(bī) 之(chi) 有( íu) 也( ía) ! 此(chhú) 謂( ūi) 知(ti) 本(pún) , 此(chhú) 謂( ūi) 知(ti) 之(chi) 至(chì) 也( ía) 。

所(séi) 謂( ūi) 誠(sêng) 其(kî) 意( ì) 者(chía) , 毋(bû) 自(chū) 欺(khi) 也( ía) , 如(jî) 惡( ok) 惡( ok) 臭(chhìu) , 如(jî) 好(hó) 好(hó) 色(sek) , 此(chhú) 之(chi) 謂( ūi) 自(chū) 謙(khiam) , 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 必(pit) 慎(sīn) 其(kî) 獨(to̍k) 也( ía) ! 小(síau) 人(jîn) 閒(kàn) 居(ki) 爲( ûi) 不(put) 善(sīan) , 無(bû) 所(séi) 不(put) 至(chì) , 見(kìan) 君(kun) 子(chú) 而(jî) 後(hō͘) 厭( ìam) 然(jîan) , 揜( íam) 其(kî) 不(put) 善(sīan) , 而(jî) 著(tì) 其(kî) 善(sīan) 。 人(jîn) 之(chi) 視(sī) 己(kí) , 如(jî) 見(kìan) 其(kî) 肺(phài) 肝(kan) 然(jîan) , 則(chek) 何(hô) 益( ek) 矣( ì) ! 此(chhú) 謂( ūi) 誠(sêng) 於( i) 中(tiong) , 形(hêng) 於( i) 外(gōe) , 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 必(pit) 慎(sīn) 其(kî) 獨(to̍k) 也( ía) 。 曾(cheng) 子(chú) 曰( o̍at) : 「 十(si̍p) 目(bo̍k) 所(séi) 視(sī) , 十(si̍p) 手(síu) 所(séi) 指(chí) , 其(kî) 嚴(gîam) 乎(hō͘) ! 」 富(hù) 潤(jūn) 屋( ok) , 德(tek) 潤(jūn) 身(sin) , 心(sim) 廣(kóng) 體(théi) 胖(poân) , 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 必(pit) 誠(sêng) 其(kî) 意( ì) 。

《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 瞻(chiam) 彼(pí) 淇(kî) 澳( ò) , 菉(li̍ok) 竹(tiok) 猗( o) 猗( o) 。 有( íu) 斐(húi) 君(kun) 子(chú) , 如(jî) 切(chhiat) 如(jî) 磋(chho) , 如(jî) 琢(tok) 如(jî) 磨(bō) 。 瑟(sek) 兮(hêi) 僩(hán) 兮(hêi) , 赫(hek) 兮(hêi) 喧(soan) 兮(hêi) 。 有( íu) 斐(húi) 君(kun) 子(chú) , 終(chiong) 不(put) 可(khó) 諠(soan) 兮(hêi) ! 」 「 如(jî) 切(chhiat) 如(jî) 磋(chho) 」 者(chía) , 道(tō) 學(ha̍k) 也( ía) ; 「 如(jî) 琢(tok) 如(jî) 磨(bō) 」 者(chía) , 自(chū) 脩(siu) 也( ía) ; 「 瑟(sek) 兮(hêi) 僩(hán) 兮(hêi) 」 者(chía) , 恂(sûn) 慄(lek) 也( ía) ; 「 赫(hek) 兮(hêi) 喧(soan) 兮(hêi) 」 者(chía) , 威( ui) 儀(gî) 也( ía) ; 「 有( íu) 斐(húi) 君(kun) 子(chú) , 終(chiong) 不(put) 可(khó) 諠(soan) 兮(hêi) 」 者(chía) , 道(tō) 盛(sêng) 德(tek) 至(chì) 善(sīan) , 民(bîn) 之(chi) 不(put) 能(lêng) 忘(bông) 也( ía) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 於( i) 戲(ho͘) 前(chîan) 王( ông) 不(put) 忘(bông) ! 」 君(kun) 子(chú) 賢(hîan) 其(kî) 賢(hîan) 而(jî) 親(chhin) 其(kî) 親(chhin) , 小(síau) 人(jîn) 樂(lo̍k) 其(kî) 樂(lo̍k) 而(jî) 利(lī) 其(kî) 利(lī) , 此(chhú) 以( í) 沒(bu̍t) 世(sì) 不(put) 忘(bông) 也( ía) 。

《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( o̍at) : 「 克(khek) 明(bêng) 德(tek) 。 」 《 太(thài) 甲(kap) 》 曰( o̍at) : 「 顧(kò͘) 諟(sī) 天(thian) 之(chi) 明(bêng) 命(bēng) 。 」 《 帝(tèi) 典(tían) 》 曰( o̍at) : 「 克(khek) 明(bêng) 峻(chùn) 德(tek) 。 」 皆(kai) 自(chū) 明(bêng) 也( ía) 。

湯(thong) 之(chi) 盤(poân) 銘(bêng) 曰( o̍at) : 「 茍(kó͘) 日(ji̍t) 新(sin) , 日(ji̍t) 日(ji̍t) 新(sin) , 又( īu) 日(ji̍t) 新(sin) 。 」 《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( o̍at) : 「 作(chok) 新(sin) 民(bîn) 。 」 《 詩(si) 》 曰( o̍at) : 「 周(chiu) 雖(sui) 舊(kīu) 邦(pang) , 其(kî) 命(bēng) 惟( ûi) 新(sin) 。 」 是(sī) 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 無(bû) 所(séi) 不(put) 用( īong) 其(kî) 極(ke̍k) 。

《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 邦(pang) 畿(ki) 千(chhian) 里(lí) , 惟( ûi) 民(bîn) 所(séi) 止(chí) 。 」 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 緡(bîan) 蠻(bân) 黃(hông) 鳥(líauⁿ) , 止(chí) 於( i) 丘(khiu) 隅(gî) 。 」 子(chú) 曰( o̍at) : 「 於( i) 止(chí) , 知(ti) 其(kî) 所(séi) 止(chí) , 可(khó) 以( í) 人(jîn) 而(jî) 不(put) 如(jî) 鳥(líauⁿ) 乎(hō͘) ? 」 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 穆(bo̍k) 穆(bo̍k) 文(bûn) 王( ông) , 於( i) 緝(chhip) 熙(hi) 敬(kèng) 止(chí) ! 」 爲( ûi) 人(jîn) 君(kun) , 止(chí) 於( i) 仁(jîn) ; 爲( ûi) 人(jîn) 臣(sîn) , 止(chí) 於( i) 敬(kèng) ; 爲( ûi) 人(jîn) 子(chú) , 止(chí) 於( i) 孝(hàu) ; 爲( ûi) 人(jîn) 父(hú) , 止(chí) 於( i) 慈(chû) ; 與( í) 國(kok) 人(jîn) 交(kau) , 止(chí) 於( i) 信(sìn) 。

子(chú) 曰( o̍at) : 「 聽(theng) 訟(sīong) , 吾(gô͘) 猶( îu) 人(jîn) 也( ía) , 必(pit) 也( ía) 使(sú) 無(bû) 訟(sīong) 乎(hō͘) ! 」 無(bû) 情(chêng) 者(chía) 不(put) 得(tek) 盡(chīn) 其(kî) 辭(sû) , 大(tāi) 畏( ùi) 民(bîn) 志(chì) 。 此(chhú) 謂( ūi) 知(ti) 本(pún) 。

所(séi) 謂( ūi) 脩(siu) 身(sin) 在(chāi) 正(cheng) 其(kî) 心(sim) 者(chía) , 身(sin) 有( íu) 所(séi) 忿(hún) 懥(thì) , 則(chek) 不(put) 得(tek) 其(kî) 正(cheng) ; 有( íu) 所(séi) 恐(khíong) 懼(kì) , 則(chek) 不(put) 得(tek) 其(kî) 正(cheng) ; 有( íu) 所(séi) 好(hó) 樂(lo̍k) , 則(chek) 不(put) 得(tek) 其(kî) 正(cheng) ; 有( íu) 所(séi) 憂( iu) 患(hoān) , 則(chek) 不(put) 得(tek) 其(kî) 正(cheng) 。 心(sim) 不(put) 在(chāi) 焉( ian) , 視(sī) 而(jî) 不(put) 見(kìan) , 聽(theng) 而(jî) 不(put) 聞(bûn) , 食(si̍t) 而(jî) 不(put) 知(ti) 其(kî) 味(bī) 。 此(chhú) 謂( ūi) 脩(siu) 身(sin) 在(chāi) 正(cheng) 其(kî) 心(sim) 。

所(séi) 謂( ūi) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) 在(chāi) 脩(siu) 其(kî) 身(sin) 者(chía) , 人(jîn) 之(chi) 其(kî) 所(séi) 親(chhin) 愛( ài) 而(jî) 辟(phek) 焉( ian) , 之(chi) 其(kî) 所(séi) 賤(chīan) 惡( ok) 而(jî) 辟(phek) 焉( ian) , 之(chi) 其(kî) 所(séi) 畏( ùi) 敬(kèng) 而(jî) 辟(phek) 焉( ian) , 之(chi) 其(kî) 所(séi) 哀( ai) 矜(keng) 而(jî) 辟(phek) 焉( ian) , 之(chi) 其(kî) 所(séi) 敖(gô) 惰(tō) 而(jî) 辟(phek) 焉( ian) 。 故(kò͘) 好(hó) 而(jî) 知(ti) 其(kî) 惡( ok) , 惡( ok) 而(jî) 知(ti) 其(kî) 美(bí) 者(chía) , 天(thian) 下(hēe) 鮮(sian) 矣( ì) ! 故(kò͘) 諺(gān) 有( íu) 之(chi) 曰( o̍at) : 「 人(jîn) 莫(bo̍k) 知(ti) 其(kî) 子(chú) 之(chi) 惡( ok) , 莫(bo̍k) 知(ti) 其(kî) 苗(bîau) 之(chi) 碩(se̍k) 。 」 此(chhú) 謂( ūi) 身(sin) 不(put) 脩(siu) 不(put) 可(khó) 以( í) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) 。

所(séi) 謂( ūi) 治(tī) 國(kok) 必(pit) 先(sian) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) 者(chía) , 其(kî) 家(kee) 不(put) 可(khó) 教(kàu) 而(jî) 能(lêng) 教(kàu) 人(jîn) 者(chía) , 無(bû) 之(chi) 。 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 不(put) 出(chhut) 家(kee) 而(jî) 成(sêng) 教(kàu) 於( i) 國(kok) : 孝(hàu) 者(chía) , 所(séi) 以( í) 事(sū) 君(kun) 也( ía) ; 弟(tēi) 者(chía) , 所(séi) 以( í) 事(sū) 長(tíang) 也( ía) ; 慈(chû) 者(chía) , 所(séi) 以( í) 使(sú) 眾(chìong) 也( ía) 。 《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( o̍at) : 「 如(jî) 保(pó) 赤(chhek) 子(chú) 」 , 心(sim) 誠(sêng) 求(kîu) 之(chi) , 雖(sui) 不(put) 中(tiong) 不(put) 遠( oán) 矣( ì) 。 未(bī) 有( íu) 學(ha̍k) 養( íang) 子(chú) 而(jî) 後(hō͘) 嫁(kèe) 者(chía) 也( ía) ! 一( it) 家(kee) 仁(jîn) , 一( it) 國(kok) 興(hèng) 仁(jîn) ; 一( it) 家(kee) 讓(jīang) , 一( it) 國(kok) 興(hèng) 讓(jīang) ; 一( it) 人(jîn) 貪(tham) 戾(lēi) , 一( it) 國(kok) 作(chok) 亂(loān) 。 其(kî) 機(ki) 如(jî) 此(chhú) 。 此(chhú) 謂( ūi) 一( it) 言(gân) 僨(hún) 事(sū) , 一( it) 人(jîn) 定(tēng) 國(kok) 。 堯(gîau) 、 舜(sùn) 率(sut) 天(thian) 下(hēe) 以( í) 仁(jîn) , 而(jî) 民(bîn) 從(chhiong) 之(chi) ; 桀(ki̍at) 、 紂(tīu) 率(sut) 天(thian) 下(hēe) 以( í) 暴(pho̍k) , 而(jî) 民(bîn) 從(chhiong) 之(chi) 。 其(kî) 所(séi) 令(lēng) 反(hoán) 其(kî) 所(séi) 好(hó) , 而(jî) 民(bîn) 不(put) 從(chhiong) 。 是(sī) 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 有( íu) 諸(chu) 己(kí) 而(jî) 後(hō͘) 求(kîu) 諸(chu) 人(jîn) , 無(bû) 諸(chu) 己(kí) 而(jî) 後(hō͘) 非(hui) 諸(chu) 人(jîn) 。 所(séi) 藏(chông) 乎(hō͘) 身(sin) 不(put) 恕(sì) , 而(jî) 能(lêng) 喻(jī) 諸(chu) 人(jîn) 者(chía) , 未(bī) 之(chi) 有( íu) 也( ía) 。 故(kò͘) 治(tī) 國(kok) 在(chāi) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 桃(thô) 之(chi) 夭( iau) 夭( iau) , 其(kî) 葉( i̍ap) 蓁(chin) 蓁(chin) ; 之(chi) 子(chú) 于( i) 歸(kui) , 宜(gî) 其(kî) 家(kee) 人(jîn) 。 」 宜(gî) 其(kî) 家(kee) 人(jîn) , 而(jî) 後(hō͘) 可(khó) 以( í) 教(kàu) 國(kok) 人(jîn) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 宜(gî) 兄(heng) 宜(gî) 弟(tēi) 。 」 宜(gî) 兄(heng) 宜(gî) 弟(tēi) , 而(jî) 後(hō͘) 可(khó) 以( í) 教(kàu) 國(kok) 人(jîn) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 其(kî) 儀(gî) 不(put) 忒(thek) , 正(cheng) 是(sī) 四(sù) 國(kok) 。 」 其(kî) 爲( ûi) 父(hú) 子(chú) 兄(heng) 弟(tēi) 足(chiok) 法(hoat) , 而(jî) 後(hō͘) 民(bîn) 法(hoat) 之(chi) 也( ía) 。 此(chhú) 謂( ūi) 治(tī) 國(kok) 在(chāi) 齊(chêi) 其(kî) 家(kee) 。

所(séi) 謂( ūi) 平(pêng) 天(thian) 下(hēe) 在(chāi) 治(tī) 其(kî) 國(kok) 者(chía) , 上(sīang) 老(ló) 老(ló) 而(jî) 民(bîn) 興(hèng) 孝(hàu) , 上(sīang) 長(tíang) 長(tíang) 而(jî) 民(bîn) 興(hèng) 弟(tēi) , 上(sīang) 恤(sut) 孤(ko͘) 而(jî) 民(bîn) 不(put) 倍(pōe) , 是(sī) 以( í) 君(kun) 子(chú) 有( íu) 絜(hi̍at) 矩(kí) 之(chi) 道(tō) 也( ía) 。 所(séi) 惡( ok) 於( i) 上(sīang) , 毋(bû) 以( í) 使(sú) 下(hēe) ; 所(séi) 惡( ok) 於( i) 下(hēe) , 毋(bû) 以( í) 事(sū) 上(sīang) ; 所(séi) 惡( ok) 於( i) 前(chîan) , 毋(bû) 以( í) 先(sian) 後(hō͘) ; 所(séi) 惡( ok) 於( i) 後(hō͘) , 毋(bû) 以( í) 從(chhiong) 前(chîan) ; 所(séi) 惡( ok) 於( i) 右( īu) , 毋(bû) 以( í) 交(kau) 於( i) 左(chó) ; 所(séi) 惡( ok) 於( i) 左(chó) , 毋(bû) 以( í) 交(kau) 於( i) 右( īu) 。 此(chhú) 之(chi) 謂( ūi) 絜(hi̍at) 矩(kí) 之(chi) 道(tō) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 樂(lo̍k) 只(chí) 君(kun) 子(chú) , 民(bîn) 之(chi) 父(hú) 母(bó͘) 。 」 民(bîn) 之(chi) 所(séi) 好(hó) 好(hó) 之(chi) , 民(bîn) 之(chi) 所(séi) 惡( ok) 惡( ok) 之(chi) , 此(chhú) 之(chi) 謂( ūi) 民(bîn) 之(chi) 父(hú) 母(bó͘) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 節(chiat) 彼(pí) 南(lâm) 山(san) , 維( ûi) 石(se̍k) 巖(gâm) 巖(gâm) 。 赫(hek) 赫(hek) 師(su) 尹( ín) , 民(bîn) 具(kī) 爾(jí) 瞻(chiam) 。 」 有( íu) 國(kok) 者(chía) 不(put) 可(khó) 以( í) 不(put) 慎(sīn) , 辟(phek) 則(chek) 爲( ûi) 天(thian) 下(hēe) 戮(li̍ok) 矣( ì) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 殷( in) 之(chi) 未(bī) 喪(song) 師(su) , 克(khek) 配(phòe) 上(sīang) 帝(tèi) 。 儀(gî) 監(kam) 於( i) 殷( in) , 峻(chùn) 命(bēng) 不(put) 易( e̍k) 。 」 道(tō) 得(tek) 眾(chìong) 則(chek) 得(tek) 國(kok) , 失(sit) 眾(chìong) 則(chek) 失(sit) 國(kok) 。 是(sī) 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 先(sian) 慎(sīn) 乎(hō͘) 德(tek) 。 有( íu) 德(tek) 此(chhú) 有( íu) 人(jîn) , 有( íu) 人(jîn) 此(chhú) 有( íu) 土(thó͘) , 有( íu) 土(thó͘) 此(chhú) 有( íu) 財(châi) , 有( íu) 財(châi) 此(chhú) 有( íu) 用( īong) 。 德(tek) 者(chía) 本(pún) 也( ía) , 財(châi) 者(chía) 末(bo̍at) 也( ía) , 外(gōe) 本(pún) 內(lōe) 末(bo̍at) , 爭(cheng) 民(bîn) 施(si) 奪(to̍at) 。 是(sī) 故(kò͘) 財(châi) 聚(chī) 則(chek) 民(bîn) 散(sán) , 財(châi) 散(sán) 則(chek) 民(bîn) 聚(chī) 。 是(sī) 故(kò͘) 言(gân) 悖(pōe) 而(jî) 出(chhut) 者(chía) , 亦( e̍k) 悖(pōe) 而(jî) 入(ji̍p) ; 貨(hòe) 悖(pōe) 而(jî) 入(ji̍p) 者(chía) , 亦( e̍k) 悖(pōe) 而(jî) 出(chhut) 。 《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( o̍at) : 「 惟( ûi) 命(bēng) 不(put) 於( i) 常(sîang) ! 」 道(tō) 善(sīan) 則(chek) 得(tek) 之(chi) , 不(put) 善(sīan) 則(chek) 失(sit) 之(chi) 矣( ì) 。 楚(chhó͘) 書(si) 曰( o̍at) : 「 楚(chhó͘) 國(kok) 無(bû) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) , 惟( ûi) 善(sīan) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) 。 」 舅(kīu) 犯(hoān) 曰( o̍at) : 「 亡(bông) 人(jîn) 無(bû) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) , 仁(jîn) 親(chhin) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) 。 」 《 秦(chîn) 誓(sī) 》 曰( o̍at) : 「 若(ji̍ak) 有( íu) 一( it) 介(kài) 臣(sîn) , 斷(toàn) 斷(toàn) 兮(hêi) 無(bû) 他(tô) 技(kî) , 其(kî) 心(sim) 休(hiu) 休(hiu) 焉( ian) , 其(kî) 如(jî) 有( íu) 容( îong) 焉( ian) 。 人(jîn) 之(chi) 有( íu) 技(kî) , 若(ji̍ak) 己(kí) 有( íu) 之(chi) ; 人(jîn) 之(chi) 彥(gān) 聖(sèng) , 其(kî) 心(sim) 好(hó) 之(chi) , 不(put) 啻(thèi) 若(ji̍ak) 自(chū) 其(kî) 口(khó͘) 出(chhut) 。 實(si̍t) 能(lêng) 容( îong) 之(chi) , 以( í) 能(lêng) 保(pó) 我(góⁿ) 子(chú) 孫(sun) 黎(lêi) 民(bîn) , 尚(sīang) 亦( e̍k) 有( íu) 利(lī) 哉(chai) ! 人(jîn) 之(chi) 有( íu) 技(kî) , 媢(bōⁿ) 嫉(chi̍t) 以( í) 惡( ok) 之(chi) ; 人(jîn) 之(chi) 彥(gān) 聖(sèng) , 而(jî) 違( ûi) 之(chi) 俾(phì) 不(put) 通(thong) 。 實(si̍t) 不(put) 能(lêng) 容( îong) , 以( í) 不(put) 能(lêng) 保(pó) 我(góⁿ) 子(chú) 孫(sun) 黎(lêi) 民(bîn) , 亦( e̍k) 曰( o̍at) 殆(tāi) 哉(chai) ! 」 唯( úi) 仁(jîn) 人(jîn) 放(hóng) 流(lîu) 之(chi) , 迸(péng) 諸(chu) 四(sù) 夷( î) , 不(put) 與( í) 同(tông) 中(tiong) 國(kok) , 此(chhú) 謂( ūi) 唯( úi) 仁(jîn) 人(jîn) 爲( ûi) 能(lêng) 愛( ài) 人(jîn) , 能(lêng) 惡( ok) 人(jîn) 。 見(kìan) 賢(hîan) 而(jî) 不(put) 能(lêng) 舉(kí) , 舉(kí) 而(jî) 不(put) 能(lêng) 先(sian) , 命(bēng) 也( ía) ; 見(kìan) 不(put) 善(sīan) 而(jî) 不(put) 能(lêng) 退(thòe) , 退(thòe) 而(jî) 不(put) 能(lêng) 遠( oán) , 過(kò) 也( ía) 。 好(hó) 人(jîn) 之(chi) 所(séi) 惡( ok) , 惡( ok) 人(jîn) 之(chi) 所(séi) 好(hó) , 是(sī) 謂( ūi) 拂(hut) 人(jîn) 之(chi) 性(sèng) , 菑(chu) 必(pit) 逮(tāi) 夫(hu) 身(sin) 。 是(sī) 故(kò͘) 君(kun) 子(chú) 有( íu) 大(tāi) 道(tō) , 必(pit) 忠(tiong) 信(sìn) 以( í) 得(tek) 之(chi) , 驕(kiau) 泰(thài) 以( í) 失(sit) 之(chi) 。 生(seng) 財(châi) 有( íu) 大(tāi) 道(tō) 。 生(seng) 之(chi) 者(chía) 眾(chìong) , 食(si̍t) 之(chi) 者(chía) 寡(kóaⁿ) , 爲( ûi) 之(chi) 者(chía) 疾(chi̍t) , 用( īong) 之(chi) 者(chía) 舒(si) , 則(chek) 財(châi) 恆(hêng) 足(chiok) 矣( ì) 。 仁(jîn) 者(chía) 以( í) 財(châi) 發(hoat) 身(sin) , 不(put) 仁(jîn) 者(chía) 以( í) 身(sin) 發(hoat) 財(châi) 。 未(bī) 有( íu) 上(sīang) 好(hó) 仁(jîn) 而(jî) 下(hēe) 不(put) 好(hó) 義(gī) 者(chía) 也( ía) , 未(bī) 有( íu) 好(hó) 義(gī) 其(kî) 事(sū) 不(put) 終(chiong) 者(chía) 也( ía) , 未(bī) 有( íu) 府(hú) 庫(khò͘) 財(châi) 非(hui) 其(kî) 財(châi) 者(chía) 也( ía) 。 孟(bēng) 獻(hìan) 子(chú) 曰( o̍at) : 「 畜(hiok) 馬(bée) 乘(sêng) , 不(put) 察(chhat) 於( i) 雞(kei) 豚(tûn) ; 伐(ho̍at) 冰(peng) 之(chi) 家(kee) , 不(put) 畜(hiok) 牛(gîuⁿ) 羊( îang) ; 百(pek) 乘(sêng) 之(chi) 家(kee) , 不(put) 畜(hiok) 聚(chī) 斂(líam) 之(chi) 臣(sîn) 。 與( í) 其(kî) 有( íu) 聚(chī) 斂(líam) 之(chi) 臣(sîn) , 寧(lêng) 有( íu) 盜(tō) 臣(sîn) 。 」 此(chhú) 謂( ūi) 國(kok) 不(put) 以( í) 利(lī) 爲( ûi) 利(lī) , 以( í) 義(gī) 爲( ûi) 利(lī) 也( ía) 。 長(tíang) 國(kok) 家(kee) 而(jî) 務(bū) 財(châi) 用( īong) 者(chía) , 必(pit) 自(chū) 小(síau) 人(jîn) 矣( ì) 。 彼(pí) 爲( ûi) 善(sīan) 之(chi) , 小(síau) 人(jîn) 之(chi) 使(sú) 爲( ûi) 國(kok) 家(kee) , 菑(chu) 害(hāi) 竝(pēng) 至(chì) 。 雖(sui) 有( íu) 善(sīan) 者(chía) , 亦( e̍k) 無(bû) 如(jî) 之(chi) 何(hô) 矣( ì) ! 此(chhú) 謂( ūi) 國(kok) 不(put) 以( í) 利(lī) 爲( ûi) 利(lī) , 以( í) 義(gī) 爲( ûi) 利(lī) 也( ía) 。 ()

沒有留言 :

張貼留言