2023-09-22

《大學》【台羅拼音】

《 禮(lé) 記(kì) .() 大(tāi) 學(ha̍k) 》

大(tāi) 學(ha̍k) 之(tsi) 道(tō) , 在(tsāi) 明(bîng) 明(bîng) 德(tik) , 在(tsāi) 親(tshin) 民(bîn) , 在(tsāi) 止(tsí) 於( i) 至(tsì) 善(sīan) 。 知(ti) 止(tsí) 而(jî) 後(hōo) 有( íu) 定(tīng) , 定(tīng) 而(jî) 後(hōo) 能(lîng) 靜(tsīng) , 靜(tsīng) 而(jî) 後(hōo) 能(lîng) 安( an) , 安( an) 而(jî) 後(hōo) 能(lîng) 慮(lī) , 慮(lī) 而(jî) 後(hōo) 能(lîng) 得(tik) 。 物(bu̍t) 有( íu) 本(pún) 末(bu̍at) , 事(sū) 有( íu) 終(tsiong) 始(sí) , 知(ti) 所(sé) 先(sian) 後(hōo) , 則(tsik) 近(kīn) 道(tō) 矣( ì) 。 古(kóo) 之(tsi) 欲( i̍ok) 明(bîng) 明(bîng) 德(tik) 於( i) 天(thian) 下(hēe) 者(tsía) , 先(sian) 治(tī) 其(kî) 國(kok) ; 欲( i̍ok) 治(tī) 其(kî) 國(kok) 者(tsía) , 先(sian) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) ; 欲( i̍ok) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) 者(tsía) , 先(sian) 脩(siu) 其(kî) 身(sin) ; 欲( i̍ok) 脩(siu) 其(kî) 身(sin) 者(tsía) , 先(sian) 正(tsing) 其(kî) 心(sim) ; 欲( i̍ok) 正(tsing) 其(kî) 心(sim) 者(tsía) , 先(sian) 誠(sîng) 其(kî) 意( ì) ; 欲( i̍ok) 誠(sîng) 其(kî) 意( ì) 者(tsía) , 先(sian) 致(tì) 其(kî) 知(ti) , 致(tì) 知(ti) 在(tsāi) 格(kik) 物(bu̍t) 。 物(bu̍t) 格(kik) 而(jî) 後(hōo) 知(ti) 至(tsì) , 知(ti) 至(tsì) 而(jî) 後(hōo) 意( ì) 誠(sîng) , 意( ì) 誠(sîng) 而(jî) 後(hōo) 心(sim) 正(tsing) , 心(sim) 正(tsing) 而(jî) 後(hōo) 身(sin) 脩(siu) , 身(sin) 脩(siu) 而(jî) 後(hōo) 家(kee) 齊(tsê) , 家(kee) 齊(tsê) 而(jî) 後(hōo) 國(kok) 治(tī) , 國(kok) 治(tī) 而(jî) 後(hōo) 天(thian) 下(hēe) 平(pîng) 。 自(tsū) 天(thian) 子(tsú) 以( í) 至(tsì) 於( i) 庶(sì) 人(jîn) , 壹( it) 是(sī) 皆(kai) 以( í) 脩(siu) 身(sin) 爲( ûi) 本(pún) 。 其(kî) 本(pún) 亂(lūan) 而(jî) 末(bu̍at) 治(tī) 者(tsía) 否(híu) 矣( ì) , 其(kî) 所(sé) 厚(hōo) 者(tsía) 薄(po̍k) , 而(jî) 其(kî) 所(sé) 薄(po̍k) 者(tsía) 厚(hōo) , 未(bī) 之(tsi) 有( íu) 也( ía) ! 此(tshú) 謂( ūi) 知(ti) 本(pún) , 此(tshú) 謂( ūi) 知(ti) 之(tsi) 至(tsì) 也( ía) 。

所(sé) 謂( ūi) 誠(sîng) 其(kî) 意( ì) 者(tsía) , 毋(bû) 自(tsū) 欺(khi) 也( ía) , 如(jî) 惡( ok) 惡( ok) 臭(tshìu) , 如(jî) 好(hó) 好(hó) 色(sik) , 此(tshú) 之(tsi) 謂( ūi) 自(tsū) 謙(khiam) , 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 必(pit) 慎(sīn) 其(kî) 獨(to̍k) 也( ía) ! 小(síau) 人(jîn) 閒(kàn) 居(ki) 爲( ûi) 不(put) 善(sīan) , 無(bû) 所(sé) 不(put) 至(tsì) , 見(kìan) 君(kun) 子(tsú) 而(jî) 後(hōo) 厭( ìam) 然(jîan) , 揜( íam) 其(kî) 不(put) 善(sīan) , 而(jî) 著(tì) 其(kî) 善(sīan) 。 人(jîn) 之(tsi) 視(sī) 己(kí) , 如(jî) 見(kìan) 其(kî) 肺(phài) 肝(kan) 然(jîan) , 則(tsik) 何(hô) 益( ik) 矣( ì) ! 此(tshú) 謂( ūi) 誠(sîng) 於( i) 中(tiong) , 形(hîng) 於( i) 外(gūe) , 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 必(pit) 慎(sīn) 其(kî) 獨(to̍k) 也( ía) 。 曾(tsing) 子(tsú) 曰( u̍at) : 「 十(si̍p) 目(bo̍k) 所(sé) 視(sī) , 十(si̍p) 手(síu) 所(sé) 指(tsí) , 其(kî) 嚴(gîam) 乎(hōo) ! 」 富(hù) 潤(jūn) 屋( ok) , 德(tik) 潤(jūn) 身(sin) , 心(sim) 廣(kóng) 體(thé) 胖(pûan) , 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 必(pit) 誠(sîng) 其(kî) 意( ì) 。

《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 瞻(tsiam) 彼(pí) 淇(kî) 澳( ò) , 菉(li̍ok) 竹(tiok) 猗( o) 猗( o) 。 有( íu) 斐(húi) 君(kun) 子(tsú) , 如(jî) 切(tshiat) 如(jî) 磋(tsho) , 如(jî) 琢(tok) 如(jî) 磨(bō) 。 瑟(sik) 兮(hê) 僩(hán) 兮(hê) , 赫(hik) 兮(hê) 喧(suan) 兮(hê) 。 有( íu) 斐(húi) 君(kun) 子(tsú) , 終(tsiong) 不(put) 可(khó) 諠(suan) 兮(hê) ! 」 「 如(jî) 切(tshiat) 如(jî) 磋(tsho) 」 者(tsía) , 道(tō) 學(ha̍k) 也( ía) ; 「 如(jî) 琢(tok) 如(jî) 磨(bō) 」 者(tsía) , 自(tsū) 脩(siu) 也( ía) ; 「 瑟(sik) 兮(hê) 僩(hán) 兮(hê) 」 者(tsía) , 恂(sûn) 慄(lik) 也( ía) ; 「 赫(hik) 兮(hê) 喧(suan) 兮(hê) 」 者(tsía) , 威( ui) 儀(gî) 也( ía) ; 「 有( íu) 斐(húi) 君(kun) 子(tsú) , 終(tsiong) 不(put) 可(khó) 諠(suan) 兮(hê) 」 者(tsía) , 道(tō) 盛(sîng) 德(tik) 至(tsì) 善(sīan) , 民(bîn) 之(tsi) 不(put) 能(lîng) 忘(bông) 也( ía) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 於( i) 戲(hoo) 前(tsîan) 王( ông) 不(put) 忘(bông) ! 」 君(kun) 子(tsú) 賢(hîan) 其(kî) 賢(hîan) 而(jî) 親(tshin) 其(kî) 親(tshin) , 小(síau) 人(jîn) 樂(lo̍k) 其(kî) 樂(lo̍k) 而(jî) 利(lī) 其(kî) 利(lī) , 此(tshú) 以( í) 沒(bu̍t) 世(sì) 不(put) 忘(bông) 也( ía) 。

《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( u̍at) : 「 克(khik) 明(bîng) 德(tik) 。 」 《 太(thài) 甲(kap) 》 曰( u̍at) : 「 顧(kòo) 諟(sī) 天(thian) 之(tsi) 明(bîng) 命(bīng) 。 」 《 帝(tè) 典(tían) 》 曰( u̍at) : 「 克(khik) 明(bîng) 峻(tsùn) 德(tik) 。 」 皆(kai) 自(tsū) 明(bîng) 也( ía) 。

湯(thong) 之(tsi) 盤(pûan) 銘(bîng) 曰( u̍at) : 「 茍(kóo) 日(ji̍t) 新(sin) , 日(ji̍t) 日(ji̍t) 新(sin) , 又( īu) 日(ji̍t) 新(sin) 。 」 《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( u̍at) : 「 作(tsok) 新(sin) 民(bîn) 。 」 《 詩(si) 》 曰( u̍at) : 「 周(tsiu) 雖(sui) 舊(kīu) 邦(pang) , 其(kî) 命(bīng) 惟( ûi) 新(sin) 。 」 是(sī) 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 無(bû) 所(sé) 不(put) 用( īong) 其(kî) 極(ki̍k) 。

《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 邦(pang) 畿(ki) 千(tshian) 里(lí) , 惟( ûi) 民(bîn) 所(sé) 止(tsí) 。 」 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 緡(bîan) 蠻(bân) 黃(hông) 鳥(líaunn) , 止(tsí) 於( i) 丘(khiu) 隅(gî) 。 」 子(tsú) 曰( u̍at) : 「 於( i) 止(tsí) , 知(ti) 其(kî) 所(sé) 止(tsí) , 可(khó) 以( í) 人(jîn) 而(jî) 不(put) 如(jî) 鳥(líaunn) 乎(hōo) ? 」 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 穆(bo̍k) 穆(bo̍k) 文(bûn) 王( ông) , 於( i) 緝(tship) 熙(hi) 敬(kìng) 止(tsí) ! 」 爲( ûi) 人(jîn) 君(kun) , 止(tsí) 於( i) 仁(jîn) ; 爲( ûi) 人(jîn) 臣(sîn) , 止(tsí) 於( i) 敬(kìng) ; 爲( ûi) 人(jîn) 子(tsú) , 止(tsí) 於( i) 孝(hàu) ; 爲( ûi) 人(jîn) 父(hú) , 止(tsí) 於( i) 慈(tsû) ; 與( í) 國(kok) 人(jîn) 交(kau) , 止(tsí) 於( i) 信(sìn) 。

子(tsú) 曰( u̍at) : 「 聽(thing) 訟(sīong) , 吾(gôo) 猶( îu) 人(jîn) 也( ía) , 必(pit) 也( ía) 使(sú) 無(bû) 訟(sīong) 乎(hōo) ! 」 無(bû) 情(tsîng) 者(tsía) 不(put) 得(tik) 盡(tsīn) 其(kî) 辭(sû) , 大(tāi) 畏( ùi) 民(bîn) 志(tsì) 。 此(tshú) 謂( ūi) 知(ti) 本(pún) 。

所(sé) 謂( ūi) 脩(siu) 身(sin) 在(tsāi) 正(tsing) 其(kî) 心(sim) 者(tsía) , 身(sin) 有( íu) 所(sé) 忿(hún) 懥(thì) , 則(tsik) 不(put) 得(tik) 其(kî) 正(tsing) ; 有( íu) 所(sé) 恐(khíong) 懼(kì) , 則(tsik) 不(put) 得(tik) 其(kî) 正(tsing) ; 有( íu) 所(sé) 好(hó) 樂(lo̍k) , 則(tsik) 不(put) 得(tik) 其(kî) 正(tsing) ; 有( íu) 所(sé) 憂( iu) 患(hūan) , 則(tsik) 不(put) 得(tik) 其(kî) 正(tsing) 。 心(sim) 不(put) 在(tsāi) 焉( ian) , 視(sī) 而(jî) 不(put) 見(kìan) , 聽(thing) 而(jî) 不(put) 聞(bûn) , 食(si̍t) 而(jî) 不(put) 知(ti) 其(kî) 味(bī) 。 此(tshú) 謂( ūi) 脩(siu) 身(sin) 在(tsāi) 正(tsing) 其(kî) 心(sim) 。

所(sé) 謂( ūi) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) 在(tsāi) 脩(siu) 其(kî) 身(sin) 者(tsía) , 人(jîn) 之(tsi) 其(kî) 所(sé) 親(tshin) 愛( ài) 而(jî) 辟(phik) 焉( ian) , 之(tsi) 其(kî) 所(sé) 賤(tsīan) 惡( ok) 而(jî) 辟(phik) 焉( ian) , 之(tsi) 其(kî) 所(sé) 畏( ùi) 敬(kìng) 而(jî) 辟(phik) 焉( ian) , 之(tsi) 其(kî) 所(sé) 哀( ai) 矜(king) 而(jî) 辟(phik) 焉( ian) , 之(tsi) 其(kî) 所(sé) 敖(gô) 惰(tō) 而(jî) 辟(phik) 焉( ian) 。 故(kòo) 好(hó) 而(jî) 知(ti) 其(kî) 惡( ok) , 惡( ok) 而(jî) 知(ti) 其(kî) 美(bí) 者(tsía) , 天(thian) 下(hēe) 鮮(sian) 矣( ì) ! 故(kòo) 諺(gān) 有( íu) 之(tsi) 曰( u̍at) : 「 人(jîn) 莫(bo̍k) 知(ti) 其(kî) 子(tsú) 之(tsi) 惡( ok) , 莫(bo̍k) 知(ti) 其(kî) 苗(bîau) 之(tsi) 碩(si̍k) 。 」 此(tshú) 謂( ūi) 身(sin) 不(put) 脩(siu) 不(put) 可(khó) 以( í) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) 。

所(sé) 謂( ūi) 治(tī) 國(kok) 必(pit) 先(sian) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) 者(tsía) , 其(kî) 家(kee) 不(put) 可(khó) 教(kàu) 而(jî) 能(lîng) 教(kàu) 人(jîn) 者(tsía) , 無(bû) 之(tsi) 。 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 不(put) 出(tshut) 家(kee) 而(jî) 成(sîng) 教(kàu) 於( i) 國(kok) : 孝(hàu) 者(tsía) , 所(sé) 以( í) 事(sū) 君(kun) 也( ía) ; 弟(tē) 者(tsía) , 所(sé) 以( í) 事(sū) 長(tíang) 也( ía) ; 慈(tsû) 者(tsía) , 所(sé) 以( í) 使(sú) 眾(tsìong) 也( ía) 。 《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( u̍at) : 「 如(jî) 保(pó) 赤(tshik) 子(tsú) 」 , 心(sim) 誠(sîng) 求(kîu) 之(tsi) , 雖(sui) 不(put) 中(tiong) 不(put) 遠( úan) 矣( ì) 。 未(bī) 有( íu) 學(ha̍k) 養( íang) 子(tsú) 而(jî) 後(hōo) 嫁(kèe) 者(tsía) 也( ía) ! 一( it) 家(kee) 仁(jîn) , 一( it) 國(kok) 興(hìng) 仁(jîn) ; 一( it) 家(kee) 讓(jīang) , 一( it) 國(kok) 興(hìng) 讓(jīang) ; 一( it) 人(jîn) 貪(tham) 戾(lē) , 一( it) 國(kok) 作(tsok) 亂(lūan) 。 其(kî) 機(ki) 如(jî) 此(tshú) 。 此(tshú) 謂( ūi) 一( it) 言(gân) 僨(hún) 事(sū) , 一( it) 人(jîn) 定(tīng) 國(kok) 。 堯(gîau) 、 舜(sùn) 率(sut) 天(thian) 下(hēe) 以( í) 仁(jîn) , 而(jî) 民(bîn) 從(tshiong) 之(tsi) ; 桀(ki̍at) 、 紂(tīu) 率(sut) 天(thian) 下(hēe) 以( í) 暴(pho̍k) , 而(jî) 民(bîn) 從(tshiong) 之(tsi) 。 其(kî) 所(sé) 令(līng) 反(húan) 其(kî) 所(sé) 好(hó) , 而(jî) 民(bîn) 不(put) 從(tshiong) 。 是(sī) 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 有( íu) 諸(tsu) 己(kí) 而(jî) 後(hōo) 求(kîu) 諸(tsu) 人(jîn) , 無(bû) 諸(tsu) 己(kí) 而(jî) 後(hōo) 非(hui) 諸(tsu) 人(jîn) 。 所(sé) 藏(tsông) 乎(hōo) 身(sin) 不(put) 恕(sì) , 而(jî) 能(lîng) 喻(jī) 諸(tsu) 人(jîn) 者(tsía) , 未(bī) 之(tsi) 有( íu) 也( ía) 。 故(kòo) 治(tī) 國(kok) 在(tsāi) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 桃(thô) 之(tsi) 夭( iau) 夭( iau) , 其(kî) 葉( i̍ap) 蓁(tsin) 蓁(tsin) ; 之(tsi) 子(tsú) 于( i) 歸(kui) , 宜(gî) 其(kî) 家(kee) 人(jîn) 。 」 宜(gî) 其(kî) 家(kee) 人(jîn) , 而(jî) 後(hōo) 可(khó) 以( í) 教(kàu) 國(kok) 人(jîn) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 宜(gî) 兄(hing) 宜(gî) 弟(tē) 。 」 宜(gî) 兄(hing) 宜(gî) 弟(tē) , 而(jî) 後(hōo) 可(khó) 以( í) 教(kàu) 國(kok) 人(jîn) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 其(kî) 儀(gî) 不(put) 忒(thik) , 正(tsing) 是(sī) 四(sù) 國(kok) 。 」 其(kî) 爲( ûi) 父(hú) 子(tsú) 兄(hing) 弟(tē) 足(tsiok) 法(huat) , 而(jî) 後(hōo) 民(bîn) 法(huat) 之(tsi) 也( ía) 。 此(tshú) 謂( ūi) 治(tī) 國(kok) 在(tsāi) 齊(tsê) 其(kî) 家(kee) 。

所(sé) 謂( ūi) 平(pîng) 天(thian) 下(hēe) 在(tsāi) 治(tī) 其(kî) 國(kok) 者(tsía) , 上(sīang) 老(ló) 老(ló) 而(jî) 民(bîn) 興(hìng) 孝(hàu) , 上(sīang) 長(tíang) 長(tíang) 而(jî) 民(bîn) 興(hìng) 弟(tē) , 上(sīang) 恤(sut) 孤(koo) 而(jî) 民(bîn) 不(put) 倍(pūe) , 是(sī) 以( í) 君(kun) 子(tsú) 有( íu) 絜(hi̍at) 矩(kí) 之(tsi) 道(tō) 也( ía) 。 所(sé) 惡( ok) 於( i) 上(sīang) , 毋(bû) 以( í) 使(sú) 下(hēe) ; 所(sé) 惡( ok) 於( i) 下(hēe) , 毋(bû) 以( í) 事(sū) 上(sīang) ; 所(sé) 惡( ok) 於( i) 前(tsîan) , 毋(bû) 以( í) 先(sian) 後(hōo) ; 所(sé) 惡( ok) 於( i) 後(hōo) , 毋(bû) 以( í) 從(tshiong) 前(tsîan) ; 所(sé) 惡( ok) 於( i) 右( īu) , 毋(bû) 以( í) 交(kau) 於( i) 左(tsó) ; 所(sé) 惡( ok) 於( i) 左(tsó) , 毋(bû) 以( í) 交(kau) 於( i) 右( īu) 。 此(tshú) 之(tsi) 謂( ūi) 絜(hi̍at) 矩(kí) 之(tsi) 道(tō) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 樂(lo̍k) 只(tsí) 君(kun) 子(tsú) , 民(bîn) 之(tsi) 父(hú) 母(bóo) 。 」 民(bîn) 之(tsi) 所(sé) 好(hó) 好(hó) 之(tsi) , 民(bîn) 之(tsi) 所(sé) 惡( ok) 惡( ok) 之(tsi) , 此(tshú) 之(tsi) 謂( ūi) 民(bîn) 之(tsi) 父(hú) 母(bóo) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 節(tsiat) 彼(pí) 南(lâm) 山(san) , 維( ûi) 石(si̍k) 巖(gâm) 巖(gâm) 。 赫(hik) 赫(hik) 師(su) 尹( ín) , 民(bîn) 具(kī) 爾(jí) 瞻(tsiam) 。 」 有( íu) 國(kok) 者(tsía) 不(put) 可(khó) 以( í) 不(put) 慎(sīn) , 辟(phik) 則(tsik) 爲( ûi) 天(thian) 下(hēe) 戮(li̍ok) 矣( ì) 。 《 詩(si) 》 云( ûn) : 「 殷( in) 之(tsi) 未(bī) 喪(song) 師(su) , 克(khik) 配(phùe) 上(sīang) 帝(tè) 。 儀(gî) 監(kam) 於( i) 殷( in) , 峻(tsùn) 命(bīng) 不(put) 易( i̍k) 。 」 道(tō) 得(tik) 眾(tsìong) 則(tsik) 得(tik) 國(kok) , 失(sit) 眾(tsìong) 則(tsik) 失(sit) 國(kok) 。 是(sī) 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 先(sian) 慎(sīn) 乎(hōo) 德(tik) 。 有( íu) 德(tik) 此(tshú) 有( íu) 人(jîn) , 有( íu) 人(jîn) 此(tshú) 有( íu) 土(thóo) , 有( íu) 土(thóo) 此(tshú) 有( íu) 財(tsâi) , 有( íu) 財(tsâi) 此(tshú) 有( íu) 用( īong) 。 德(tik) 者(tsía) 本(pún) 也( ía) , 財(tsâi) 者(tsía) 末(bu̍at) 也( ía) , 外(gūe) 本(pún) 內(lūe) 末(bu̍at) , 爭(tsing) 民(bîn) 施(si) 奪(tu̍at) 。 是(sī) 故(kòo) 財(tsâi) 聚(tsī) 則(tsik) 民(bîn) 散(sán) , 財(tsâi) 散(sán) 則(tsik) 民(bîn) 聚(tsī) 。 是(sī) 故(kòo) 言(gân) 悖(pūe) 而(jî) 出(tshut) 者(tsía) , 亦( i̍k) 悖(pūe) 而(jî) 入(ji̍p) ; 貨(hùe) 悖(pūe) 而(jî) 入(ji̍p) 者(tsía) , 亦( i̍k) 悖(pūe) 而(jî) 出(tshut) 。 《 康(khong) 誥(khò) 》 曰( u̍at) : 「 惟( ûi) 命(bīng) 不(put) 於( i) 常(sîang) ! 」 道(tō) 善(sīan) 則(tsik) 得(tik) 之(tsi) , 不(put) 善(sīan) 則(tsik) 失(sit) 之(tsi) 矣( ì) 。 楚(tshóo) 書(si) 曰( u̍at) : 「 楚(tshóo) 國(kok) 無(bû) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) , 惟( ûi) 善(sīan) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) 。 」 舅(kīu) 犯(hūan) 曰( u̍at) : 「 亡(bông) 人(jîn) 無(bû) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) , 仁(jîn) 親(tshin) 以( í) 爲( ûi) 寶(pó) 。 」 《 秦(tsîn) 誓(sī) 》 曰( u̍at) : 「 若(ji̍ak) 有( íu) 一( it) 介(kài) 臣(sîn) , 斷(tùan) 斷(tùan) 兮(hê) 無(bû) 他(tô) 技(kî) , 其(kî) 心(sim) 休(hiu) 休(hiu) 焉( ian) , 其(kî) 如(jî) 有( íu) 容( îong) 焉( ian) 。 人(jîn) 之(tsi) 有( íu) 技(kî) , 若(ji̍ak) 己(kí) 有( íu) 之(tsi) ; 人(jîn) 之(tsi) 彥(gān) 聖(sìng) , 其(kî) 心(sim) 好(hó) 之(tsi) , 不(put) 啻(thè) 若(ji̍ak) 自(tsū) 其(kî) 口(khóo) 出(tshut) 。 實(si̍t) 能(lîng) 容( îong) 之(tsi) , 以( í) 能(lîng) 保(pó) 我(gónn) 子(tsú) 孫(sun) 黎(lê) 民(bîn) , 尚(sīang) 亦( i̍k) 有( íu) 利(lī) 哉(tsai) ! 人(jîn) 之(tsi) 有( íu) 技(kî) , 媢(bōnn) 嫉(tsi̍t) 以( í) 惡( ok) 之(tsi) ; 人(jîn) 之(tsi) 彥(gān) 聖(sìng) , 而(jî) 違( ûi) 之(tsi) 俾(phì) 不(put) 通(thong) 。 實(si̍t) 不(put) 能(lîng) 容( îong) , 以( í) 不(put) 能(lîng) 保(pó) 我(gónn) 子(tsú) 孫(sun) 黎(lê) 民(bîn) , 亦( i̍k) 曰( u̍at) 殆(tāi) 哉(tsai) ! 」 唯( úi) 仁(jîn) 人(jîn) 放(hóng) 流(lîu) 之(tsi) , 迸(píng) 諸(tsu) 四(sù) 夷( î) , 不(put) 與( í) 同(tông) 中(tiong) 國(kok) , 此(tshú) 謂( ūi) 唯( úi) 仁(jîn) 人(jîn) 爲( ûi) 能(lîng) 愛( ài) 人(jîn) , 能(lîng) 惡( ok) 人(jîn) 。 見(kìan) 賢(hîan) 而(jî) 不(put) 能(lîng) 舉(kí) , 舉(kí) 而(jî) 不(put) 能(lîng) 先(sian) , 命(bīng) 也( ía) ; 見(kìan) 不(put) 善(sīan) 而(jî) 不(put) 能(lîng) 退(thùe) , 退(thùe) 而(jî) 不(put) 能(lîng) 遠( úan) , 過(kò) 也( ía) 。 好(hó) 人(jîn) 之(tsi) 所(sé) 惡( ok) , 惡( ok) 人(jîn) 之(tsi) 所(sé) 好(hó) , 是(sī) 謂( ūi) 拂(hut) 人(jîn) 之(tsi) 性(sìng) , 菑(tsu) 必(pit) 逮(tāi) 夫(hu) 身(sin) 。 是(sī) 故(kòo) 君(kun) 子(tsú) 有( íu) 大(tāi) 道(tō) , 必(pit) 忠(tiong) 信(sìn) 以( í) 得(tik) 之(tsi) , 驕(kiau) 泰(thài) 以( í) 失(sit) 之(tsi) 。 生(sing) 財(tsâi) 有( íu) 大(tāi) 道(tō) 。 生(sing) 之(tsi) 者(tsía) 眾(tsìong) , 食(si̍t) 之(tsi) 者(tsía) 寡(kúann) , 爲( ûi) 之(tsi) 者(tsía) 疾(tsi̍t) , 用( īong) 之(tsi) 者(tsía) 舒(si) , 則(tsik) 財(tsâi) 恆(hîng) 足(tsiok) 矣( ì) 。 仁(jîn) 者(tsía) 以( í) 財(tsâi) 發(huat) 身(sin) , 不(put) 仁(jîn) 者(tsía) 以( í) 身(sin) 發(huat) 財(tsâi) 。 未(bī) 有( íu) 上(sīang) 好(hó) 仁(jîn) 而(jî) 下(hēe) 不(put) 好(hó) 義(gī) 者(tsía) 也( ía) , 未(bī) 有( íu) 好(hó) 義(gī) 其(kî) 事(sū) 不(put) 終(tsiong) 者(tsía) 也( ía) , 未(bī) 有( íu) 府(hú) 庫(khòo) 財(tsâi) 非(hui) 其(kî) 財(tsâi) 者(tsía) 也( ía) 。 孟(bīng) 獻(hìan) 子(tsú) 曰( u̍at) : 「 畜(hiok) 馬(bée) 乘(sîng) , 不(put) 察(tshap) 於( i) 雞(ke) 豚(tûn) ; 伐(hu̍at) 冰(ping) 之(tsi) 家(kee) , 不(put) 畜(hiok) 牛(gîunn) 羊( îang) ; 百(pik) 乘(sîng) 之(tsi) 家(kee) , 不(put) 畜(hiok) 聚(tsī) 斂(líam) 之(tsi) 臣(sîn) 。 與( í) 其(kî) 有( íu) 聚(tsī) 斂(líam) 之(tsi) 臣(sîn) , 寧(lîng) 有( íu) 盜(tō) 臣(sîn) 。 」 此(tshú) 謂( ūi) 國(kok) 不(put) 以( í) 利(lī) 爲( ûi) 利(lī) , 以( í) 義(gī) 爲( ûi) 利(lī) 也( ía) 。 長(tíang) 國(kok) 家(kee) 而(jî) 務(bū) 財(tsâi) 用( īong) 者(tsía) , 必(pit) 自(tsū) 小(síau) 人(jîn) 矣( ì) 。 彼(pí) 爲( ûi) 善(sīan) 之(tsi) , 小(síau) 人(jîn) 之(tsi) 使(sú) 爲( ûi) 國(kok) 家(kee) , 菑(tsu) 害(hāi) 竝(pīng) 至(tsì) 。 雖(sui) 有( íu) 善(sīan) 者(tsía) , 亦( i̍k) 無(bû) 如(jî) 之(tsi) 何(hô) 矣( ì) ! 此(tshú) 謂( ūi) 國(kok) 不(put) 以( í) 利(lī) 爲( ûi) 利(lī) , 以( í) 義(gī) 爲( ûi) 利(lī) 也( ía) 。 ()

沒有留言 :

張貼留言